BlinfoTec |
Klik op skip tekst om meteen naar de links te gaan, of druk op 'x'.
Als je dat nog niet gedaan hebt, is het nu de hoogste tijd, om WinAmp te installeren. Nadat je de installatie hebt gestart, mag je het eens zijn met de licentie voorwaarden, door op de 'I agree' knop te drukken. Tab verder, en kies voor 'standard install'. Met de volgende tab kom je in een lijst met 8 keuzes. Pijl naar de tweede keuze, 'agent', en druk op de spatiebalk. Je hoort een ping, ten teken, dat deze keuze nu uitgezet is. De agent zorgt voor conflicten met sommige screenreaders, dus niet nodig, die agent. Hoor je niets dan kunnen we altijd later nog de agent uitzetten. Nu mag je de installatiemap kiezen, standaard is dit C:\Program Files\WinAmp. Dat kan meestal blijven staan, tab dus maar verder. Blijf nu op 'next' klikken tot je bij het keuzescherm voor je internetverbinding komt. Selecteer de soort verbinding die je hebt. Als 'proxy' je niets zegt, dan kan je dit overslaan, zij die achter een proxy zitten weten wat je daar moet invullen. Kies vervolgens voor 'Classic Skin', die is er speciaal voor schermlezers. Tab verder tot je bij de 'install' knop komt en geef Enter. De installatie begint.
Nu wil WinAmp wat persoonlijke gegevens weten. Vul niets in, maar zet een vinkje in 'Do not ask again until next install' en klik op 'Later'. Het programma start nu met de WinAmp commercial. De PlayList Editor en de Grafische Equalizer schermen staan nu open. Druk op Alt+e en Alt+g om deze vensters te sluiten. Als WinAmp zegt dat je het enige scherm probeert te sluiten, zet dan het hoofdscherm aan met Alt+w.
Druk nu op Ctrl+p om de instellingen te controleren. Bovenaan de lijst staat 'General Preferences'. Hier kan je eventueel voor een taal kiezen, of een taalpakket downloaden. Verder staat alles hier al goed. Tab door tot je weer in de lijst komt. Met een pijltje naar beneden kom je bij 'File Types' Tab naarbinnen en klik op 'All'. Tab door en haal het vinkje weg bij WinAmp Agent, als dat nog aanstaat. Doortabben tot je weer in de lijst bent. Nu helemaal naar beneden in de lijst tot 'Skins'. Tab daar doorheen tot je weer in de lijst bent (zinloos, maar anders kom je er niet langs). Sluit de 'Skins' map en pijl naar beneden tot 'Plug-ins'. Selecteer 'Output en tab voorbij 'Close. Kies de WAVE-out plugin. Als je meerdere geluidskaarten hebt druk je op 'Configure' en tab je door tot je een geluidskaart kan selecteren. Nu doortabben tot OK en Enter geven. Vervolgens met Tab naar 'Close' en Enter. Klaar is Kees.
Als je WinAmp voor de eerste keer start, geeft het programma niet bepaald de indruk toegankelijk te zijn. Zo ontbreekt de vertrouwde menubalk, en tabben resulteert in stilte voor de meeste spraakaanpassingen. Maar gelukkig zijn Vanaf JAWS versie 4.5x de WinAmp scripts inbegrepen in deze schermlezer. Met Ins+h open je de scherm-help, met Ins+w de algemene help. Dit zijn keuzeschermen waarin je op de opties kan klikken of de sneltoets onthouden. Met Escape verlaat je deze schermen weer.
Om de sneltoetsen uit deze scripts te bekijken klik je op:
WinAmp sneltoetsen.
Tijd om WinAmp uit te gaan proberen!
TotalRecorder laat zich gemakkelijk installeren. De eerste stap is het registreren van het programma. Met Alt+ H open je het helpmenu, en pijl je naar beneden, tot je 'register...' hoort. Knip en plak de ontvangen registratie code in de daarvoor bestemde vakken, en je bent klaar om te gaan opnemen.
Je kan het programma bedienen door middel van de tab toets en de pijltjes toetsen, maar alle knoppen zijn ook van sneltoetsen voorzien. Klik op
TotalRecorder sneltoetsen
, om de lijst te bekijken. Je kan TotalRecorder op verschillende manieren configureren. In dit voorbeeld gaan we uit van een situatie, waarin je via de lijningang van je geluidskaart een langspeelplaat wilt opnemen, om die daarna om te zetten naar een MP3 bestand met CD kwaliteit, de hardware configuratie. Op de pagina 'Luisteren naar Internet Radio' komt de zogenaamde 'software' configuratie aan de orde.
Start het programma, en druk op Alt+ O, om het optiesmenu te openen. De optie 'settings' is nu geselcteerd, geef enter. Afhankelijk van de versie van TotalRecorder staan er nu een aantal tabbladen op het scherm. Selecteer het 'system' tabblad, en tab naar de eerste optie, systeem geluiden onderdrukken. Dit staat standaard aan, en zorgt ervoor, dat er tijdens de opname niet per ongeluk allerlei pingels van Windows door de opname kunnen komen. Na weer een tab kan je uit de eventueel aanwezige geluidskaarten kiezen. Als je meerdere kaarten in gebruik hebt, dan kies je voor de kaart, die voor de muziek is bedoeld. Nu volgt een aankruisvak, dat 'use directly' heet. Vink dit aan. Je hebt nu de TotalRecorder driver uitgeschakeld. Die heb je pas nodig bij internetradio opnamen. Doe vervolgens hetzelfde voor het opname gedeelte. Bij 'Preferred devices' kies je voor optie 2, 'devices selected above'. Check het vak voor 'preferred devices only', en vink de 'high priority' mogelijkheid aan. Alweer een instelling, die ervoor zorgt, dat Windows geen roet in het eten kan gooien tijdens de opname. Druk nog niet op OK, maar tab door, tot je weer in de tabkeuzes staat.
Ga nu naar het tabblad MP3. Hier staat, dat TotalRecorder niet wordt geleverd met een zogenaamde 'MP3 codec', en dat je die zelf moet downloaden, alvorens het programma geluidsbestanden kan omzetten naar .mp3 bestanden. Onderaan deze pagina staat een link om een pakket met codecs te downloaden, waaronder de Lame en de Blade codecs. In het MP3 tabblad kan je aangeven, waar deze bestanden gevonden kunnen worden (de map, waar je de codecs hebt geïnstalleerd, meestal Windows\system of WINNT\system32). Hiermee is de basis configuratie voltooid. Druk op OK om naar het hoofdvenster terug te keren.
Als het goed is, sta je nu op een knop die 'recording source and parameters' heet. Is dat niet zo, tab dan door, tot je hem gevonden hebt. Door op deze knop te drukken, kom je in het venster, waar je kan vastleggen, wat je gaat opnemen, en welke kwaliteit je daarvoor denkt nodig te hebben. De eerste optie laat je kiezen tussen 'software' en 'soundboard'. Selecteer 'sound board'. We gaan immers van een externe bron opnemen, die via de line ingang van het sound board binnenkomt. Met de volgende keuzemogelijkheid kan je het nog ingewikkelder maken, door TotalRecorder zelf een mengpaneel aan te laten maken, om van op te nemen. Kies dus maar liever voor 'use current mixer settings', dan gelden de instellingen van het Windows mengpaneel voor de geselecteerde geluidskaart. Met nog een tab kom je op de 'change' knop terecht. Door hierop te drukken, kan je vastleggen, met welke kwaliteit je de opname gaat maken. Standaard krijg je vier mogelijkheden aangeboden, CD kwaliteit, Radio kwaliteit, Telefoon kwaliteit, en een optie die 'untitled' heet. Je kan namelijk uit een groot aantal mogelijkheden kiezen, en die dan opslaan als een kwaliteitskeus, die je later weer kan oproepen. Selecteer voorlopig maar CD kwaliteit. Je neemt dan op in PCM mode, met 44,100 KiloHertz stereo, wat de CD standaard is. Zo'n PCM, 'pulse code modulatie' opname levert een .wav bestand op.
Door twee keer op OK te drukken, ben je weer terug in het hoofdvenster. TotalRecorder is nu klaar om op te nemen.
Goldwave is shareware. Na de uiterst eenvoudige installatie verschijnt voor de eerste keer het 'pest scherm', dat je steeds zal zien, zolang je niet betaald. Met Alt+F4 verdwijnt het, en mag je 150 handelingen verrichten, voordat het programma je vertelt, dat je moet herstarten. Alles werkt, het is een zogenaamde 'full function demo'. Net als bij de vorige programma's geef ik je weer de sneltoetsen in een apart venster.
Klik op:
Goldwave sneltoetsen
, om de lijst te bekijken.
Nog even wat uitleg bij de lijst van sneltoetsen. Een Engelse Windows versie bedient zich van de term 'clipboard'. Aan een clipboard kan je van alles ophangen. Een briefje, maar ook een bos sleutels, of het onderbroekje, dat je in de lift hebt gevonden. Daarom is de Nederlandse vertaling naar 'kladbloc' wat ongelukkig gekozen. Je zou denken, dat daar alleen tekst op mag. Dat is dus niet zo. Zoals je hier merkt, kan je er ook geluidsfragmenten op kwijt. Dan nog wat ouderwetse geluidstechniek. Stel, je hebt een interview opgenomen, en de geinterviewde verslikt zich, terwijl de band loopt. Dat gehoest wil je niet uitzenden, dus dat moet eruit. Gewapend met een glaspotlood speel je de band af, tot het gehoest begint. Precies daarvoor zet je een streepje op de achterkant van de band. Nu laat je de band verder spelen, tot het hoesten ophoudt. Weer een streepje. Dan met de antimagnetische schaar het stuk band met gehoest eruit knippen, en de eindjes weer aan elkaar plakken. Patient genezen! In de digitale audiowereld noemen we die potloodstreepjes 'markers'. Wat tussen die markers staat, is de 'selectie'. Om straks te luisteren, of de plakactie goed is verlopen, plaatsen we een stukje papier tussen de band. Dan kunnen we die plaats later snel terug vinden. Een andere manier is, om op de bandteller te kijken, en dat getal op te schrijven. Zulke papiertjes of notities noemen we 'QPoints'. 't Is maar een weet. Wat we vroeger niet deden, was 'zoomen'. Wat dat voor nut heeft, leg ik je in het volgende hoofdstuk uit. Voorlopig heb je dat niet nodig.
Laat ons nu Goldwave gaan configureren. Start het programma, druk op Escape om het pestscherm kwijt te raken, en je bent in het hoofdvenster. Druk maar op Alt, en bekijk de menubalk. Niets bijzonders, net een tekstverwerker, alleen iets anders. Het configuratiescherm kunnen we via de menubalk bereiken met Alt+O voor 'options'. Pijl naar 'controls en geef enter. Je komt nu in de 'device control' pagina, Je kan ook vanuit het hoofdscherm op F11 drukken, dat heeft hetzelfde resultaat, maar werkt alleen, als er een geluid is geopend. Hier vind je vijf tabbladen, van links naar rechts zijn dat Play, Record, Volume, Graph, en Device. Waarschijnlijk sta je al op de eerste optie uit het Play tabblad, waar je kan vastleggen, wat de 'user play button' moet laten horen. Goldwave heeft een normale afspeel modus, en een 'user' modus. Gewoon afspelen doe je door op F4 te drukken, met 'shift+F4' activeer je de 'user' modus. Wat die 'user' modus is, kan je hier uitkiezen. Keuzes zijn Alles, Selectie, Ongeselecteerd, Scherm, Einde, en Lusweergave. Kies maar voor ongeselecteerd, ofwel unselectedn. In het volgende hoofdstuk wordt wel duidelijk, waarom.
Met de volgende twee tabs kom je langs de 'loop' of 'lus' instellingen, die we hier nu niet behandelen. De volgende tab brengt je bij een keuzevak, waarin je de opspoelsnelheid of fast forward snelheid kan instellen. Zet maar op 3. Nog een tab, en we kunnen de terugspoelsnelheid, of 'rewind' snelheid instellen. Deze zetten we op 1. Tab nu door, tot je weer in de tabbladkeuze staat, en geef een pijltje naar rechts. Je komt in het 'record'of opname tabblad terecht. De eerste keus laat je instellen, of je wilt meeluisteren tijdens de opname. Zet dit uit, als het aan staat. We luisteren al naar de bron van wat we willen opnemen, en willen dat niet verdubbelen. Tab langs de 'loop' instelling, en check het volgende keuzevak. Hiermee leg je vast, dat je zowel de control als de F9 knop tegelijk moet indrukken, om op te nemen. Dit voorkomt dat een onbedoelde tik op de F9 toets de opname in gang zet. Geef nog drie tabs, totdat je 'unbounded' hoort. Check dit vak. Nu kan je opnamen van onbeperkte lengte maken, zonder dit vinkje moet je eerst de duur van de opname vastleggen, en die is niet altijd bekend. Nu volgen nog de instellingen voor 'delayed recording'. Hiermee kan je een tijd vastleggen, waarop een opname moet starten. Ook vind je hier instellingen die handig zijn als je opnames van politiescanners en dergelijke wilt maken, waarbij het voorkomt, dat er geruime tijd geen signaal aangeboden wordt. Die stiltes worden dan niet opgenomen. Leuk voor later, tab maar door, totdat je weer in de tabbladkeuzes aankomt.
Het volgende tabblad heeft weer te maken met een extra mengpaneel toegang. Sla maar over. Het Tabblad met grafische instellingen zal best interessant zijn, maar niet voor ons. Wel kan je hier veranderingen in aanbrengen, als je computer over weinig intern geheugen beschikt. Kies in de lijst van visualisaties voor 'Amplitude', die vreet het minste geheugen. Het laatste tabblad laat je weer de juiste geluidskaart kiezen. Doe dat voor zowel weergave als voor opname, en druk op OK. Goldwave is nu klaar voor de start. Vergeet niet, om de MP3 en OggVorbis encoders in de Windows/System of WINNT/system32 map te plaatsen, als je van deze bestandsformaten gebruik wilt maken. Je kan ze onderaan deze pagina downloaden.
Dit programma houdt zich voornamelijk bezig met het digitaliseren van geluidsopnames op oudere geluidsdragers, zoals was en vinyl platen, en magnetofoon en casette banden. Zoals bekend zijn dit soort geluidsdragers gevoelig voor slijtage en beschadiging, die resulteert in ruis, klikken en ploppen. Met een toonregeling zijn brom en ruis wel weg te filteren, maar dat komt de kwaliteit van de opname niet ten goede. Immers, door de hoge frequenties weg te filteren, en daardoor het ruisnivo te verlagen, klinken alle instrumenten met deze frequenties in hun spectrum nog maar half zo mooi. Hetzelfde is waar voor het onderdrukken van brom. Brom is meestal te vinden in het 50 tot 100 Hertz gebied, waar ook een contrabas of basgitaar te horen is. Klikken, veroorzaakt door krassen op een was of vinyl plaat zitten in het midden van het geluidsspectrum, en die verwijderen met filters betekent een belangrijk deel van de opname opofferen.
Met de introduktie van digitaal geluid kommt er een nieuwe soort van filtering in zicht. Het zou te ver gaan, om alle aspecten van digitaal geluid hier te behandelen, maar een paar principes zal ik hier toch uit de doeken doen. Digitaal geluid laat zich het beste uitleggen als een verzameling van momentopnamen van analoog geluid, vertaald naar numerieke waarden. Met grote snelheid wordt een geluid bemonsterd, en aan zo'n monster wordt een numerieke waarde toegekend. Om tot een acceptabel resultaat te komen, moet de monstersnelheid minstens twee keer sneller zijn als de frequentie van de hoogste toon die we willen digitaliseren. Mensen met een goed gehoor kunnen tonen van zo laag als 40 Hertz tot zo hoog als 13000 Hertz (13KHz) waarnemen. De tonen van 13KHz tot 22KHz zijn dan wel niet echt 'hoorbaar', ze zijn wel verantwoordelijk voor de 'klankkleur' van een instrument. Je kan het verschil tussen een trompet en een klarinet alleen vaststellen als deze tonen in het spectrum aanwezig zijn. Daarom is het frequentiegebied voor muziek vastgelegd tussen 40 Hertz en 22 KiloHertz. Twee keer 22 KHz is 44 KHz, en daarom is de zogenaamde samplefrequentie voor CD's vastgelegd bij 44100 Hertz, of ongeveer 44 KiloHertz.
Van een willekeurig geluid gaan we dus meer als vierenveertigduizend keer per seconde het volume opslaan in een getal. Het programma dat we daar voor gebruiken heet een 'sampler', een ander woord voor digitaal opnameapparaat of recorder. Met een acht bits sampler staan je getallen van 0 tot 255 ter beschikking, met een zestien bits sampler loopt die reeks van 0 tot 65536. Voor CD's is de zestien bits resolutie de standaard. Net als bij foto's geldt hier: hoe hoger de resolutie, hoe beter het resultaat. Echter, om van die hoge resolutie gebruik te maken, moet het aangeboden geluidsnivo binnen die reeks van getallen vallen. Is dit te zacht, dan benut je niet alle beschikbare getallen, de hogere getallen worden immers niet bereikt. Is het geluid te hard, dan resulteert dit in samples met een overdosis van het hoogste getal, wat we digitale clipping noemen. Het is daarom belangrijk, dat het gehele pad van pickup naald tot ingang van de sampler goed staat ingesteld.
Voor een computerprogramma is het niet zo moeilijk, om analyses uit te voeren op grote reeksen getallen. Daar zijn die dingen voor gemaakt. WaveCorrector maakt gebruik van dat principe. Door op basis van een analyse van een bepaald geluid het verloop daarvan te voorspellen, kan het programma afwijkend gedrag vrij makkelijk vaststellen. Door zo'n afwijking in de reeks, (bijvoorbeeld een klik) te verwijderen en er de verwachte getallen voor in de plaats te zetten, 'herstelt' WaveCorrector het geluid, zonder het te verminken. Wat ook gebeurt, is dat het programma tijdens perioden van stilte de nog bestaande geluiden analyseert, en deze getallen verwijderd uit het totale geluidsbeeld. Stilte is stilte, en alles wat je daar nog hoort, hoort er dus niet bij.
Het leuke aan WaveCorrector is, dat het 'uit de doos' al zo staat ingesteld, dat je het meteen kan gaan gebruiken. Op het moment, dat je een geluid opent, begint het programma de 'scan', haalt de klikken en ploppen weg, maakt een lijst van stukken geluid tussen stiltes, en vraagt of je dit zo wilt opslaan. Z'n geld meer dan waard!