BlinfoTec |
Klik op skip tekst om meteen naar de links te gaan, of druk op 'x'.
Laat ik eerst even zeggen, dat de in dit hoofdstuk behandelde software niet de enige, of de beste is. Zoals bekend, leiden er vele wegen naar Rome, en het aanbod van audio software is overweldigend. Windows levert de Media Speler, Real Audio is een bekende naam, en zo zijn er nog wel meer. Ook in geluids bewerkings software bestaat een ruime keus. De hier behandelde software is niet altijd gratis, maar valt binnen het budget van de doorsnee hobbyist. De prioriteit ligt eerst bij toegankelijkheid, en de kwaliteitsnorm ligt tussen acceptabel en goed.
Een bekende en universeel inzetbare speler is WinAmp van Nullsoft. De bekende screenreaders ondersteunen dit programma allemaal, en het is gratis. Met enkele kleine aanpassingen, zogenaamde 'plugins', kan WinAmp alle voorkomende geluidsformaten (soorten digitaal geluid) weergeven. Windows Media Player wordt met het O S meegeleverd, en RealPlayer is ook gratis verkrijgbaar. Met deze drie spelers op je computer kan je voorlopig voort. De laatste twee moeten geïnstalleerd zijn, om de eerste als je voorkeurspeler te kunnen gebruiken. Met WinAmp als voorkeurspeler, hoef je slechts 1 setje sneltoetscombinaties uit je hoofd te leren, wat natuurlijk prettig is.
Op de pagina over het Windows mengpaneel werd de Windows 'sound recorder' al genoemd. Gratis, maar met zeer beperkte mogelijkheden en een opnameduur van slechts zestig seconden. Derhalve is de sound recorder geen serieuze kandidaat. Het andere uiterste heet 'SoundForge', en kost om en nabij de vierhonderd Euro. Een beetje duur. Het programma wordt gebruikt door professionals in commerciele radio en opname studio's, en je moet extra software aanschaffen, om het programma toegankelijk te maken. Er bestaat een 'home' versie, maar die is met negentig Euro nog altijd aan de dure kant. Met het programma Goldwave is bijna hetzelfde mogelijk als met SoundForge Home editie, voor de helft van de prijs. We zullen hier dan ook Goldwave behandelen als geluids opnemer en bewerker. Het programma is zonder extra voorzieningen zeer toegankelijk. Naast Goldwave gebruik ik nog een programma, Total Recorder. Dit programma kost ook rond de veertig Euro, en heeft als voordeel, dat het opnames van onbeperkte tijdsduur kan maken, en een timer aan boord heeft, waarmee starttijd en tijdsduur van een opname kunnen worden vastgelegd. Op die manier hoef je niet thuis te blijven om je favoriete radioprogramma op te nemen. Total Recorder heeft beperkte edit mogelijkheden.
Het programma 'Audacity' is sinds een jaar verkrijgbaar en wordt ontwikkeld onder de 'public licence code', wat betekent, dat iedereen eraan mag mee ontwikkelen. Zulke programma's zijn doorgaans gratis. Audacity belooft veel, maar is nog instabiel, zodat de laatste (beta) versie alleen bevredigend gebruikt kan worden, als je er niet mee zit, dat je computer zo af en toe crashed. Versie 1.0.0 is als 'stabiel' vrijgegeven. Er is Nederlandstalige ondersteuning, en voor de avonturiers staat de link naar de Nederlandse pagina hieronder bij de links.
Naast players en recorders bestaan er editors. Dit zijn programma's, die je in staat stellen, om bestaande geluids bestanden te bewerken, en of om te zetten naar een ander formaat. Net als bij een uitgebreide tekstverwerker, waar je met verschillende 'formaten', zoals .doc, .rtf en .txt te maken krijgt, word je in de digitale geluidswereld geconfronteerd met verschillende geluids formaten. Het bekendste is wel het .wav formaat. Dit is het meest 'pure' formaat, en staat toe, dat je er veranderingen in aanbrengt. Een .wav bestand neemt heel veel ruimte op de schijf in beslag, daarom kwamen er al snel 'gecomprimeerde' formaten op de markt. Zoals je een .doc document in een .zip bestand kan veranderen, zo kan je een .wav bestand in bijvoorbeeld een .mp3 bestand veranderen. Een .mp3 bestand is minstens tien keer kleiner dan een .wav bestand. Om zo'n .zip document te kunnen bewerken, moet je het eerst 'unzippen', weer terugzetten naar .doc. Bij geluid is het al niet anders. Van een .mp3 moet je eerst weer een .wav maken, alvorens je er veranderingen in kan aanbrengen.
Goldwave is naast recorder en player ook een prima editor. Zoals je in een tekst document stukken tekst kan knippen en plakken, zo kan je met Goldwave geluiden aan elkaar plakken, stukken geluid verwijderen, zelfs zo nauwkeurig, dat je een letter uit een woord kan wissen, waarmee leuke effecten te bereiken zijn. Ook heeft het programma de mogelijkheid, om oude opnamen te restaureren, en de tracks van een LP van elkaar te scheiden, om ze vervolgens als aparte tracks op te slaan. Je kan effecten toevoegen, zoals echo en galm, en geluiden vervormen, zodat een spaanse gitaar als Jimmy Hendrix gaat klinken. Alhoewel de restauratie functie van Goldwave vrij behoorlijk is, gebruik ik daarvoor nog een apart programma, WaveCorrector. Dit programma is uitmuntend in het bewaren van het oorspronkelijke geluid, terwijl tikken, brom en ruis volkomen verwijderd worden.
Zowel Goldwave als Total Recorder kunnen verschillende formaten converteren, waarbij Total Recorder sinds kort ook het Ogg Vorbis formaat ondersteunt. Dit vrij nieuwe formaat is sterk in opkomst, en zou mp3 wel eens kunnen verdringen. Dat heeft allemaal te maken met het feit, dat Ogg Vorbis on gepatenteerd is, en zeer waarschijnlijk blijft. Als programmamakers straks moeten gaan betalen voor het ondersteunen van mp3, dan ligt de keus voor het gratis Ogg Vorbis voor de hand. Helemaal, nu is vastgesteld, dat de kwaliteit van Ogg Vorbis zelfs ietsje beter is dan mp3.
Ook Audacity is inzetbaar als editor. Veelbelovend is de toepassing van zogenaamde VST plugins. Deze plugins komen in vele smaken, waarvan de effecten zoals galm, echo en compressie de populairste zijn. Audacity ondersteunt vele geluids formaten, waaronder .wav, .mp3 en .OggVorbis.
Ook om geluid op een CD te zetten, heb je software nodig. Soms krijg je die bij de brander, maar dat is niet altijd de software van je keus. De meest gebruikte brandprogramma's zijn Easy CD Creator, en Nero Burning ROM. In het hoofdstuk over CD's branden komt deze software aan de orde. Beide programma's zijn uitstekend geschikt voor hun doel, en de keus wordt meestal bepaald, door welk programma je het eerst geprobeerd hebt.
MIDI staat voor Musical Instrument Digital Interface, en is een verhaal apart. Toen electronische instrumenten zoals synthesizers steeds meer van computer chips gebruik gingen maken, lag het voor de hand, dat er een programmataal werd ontwikkeld, die processen in deze instrumenten kon automatiseren. Met MIDI werd het mogelijk, om gebeurtenissen zoals het indrukken van een toets vast te leggen, alsmede de tijdsduur, waarin de toets ingedrukt bleef. Ook de op dat moment geselecteerde klank en knoppenstanden werden 'opgenomen'. Door deze data later weer in de synthesizer te voeren, werden dezelfde gebeurtenissen herhaald. Met MIDI kan je dus gebeurtenissen opnemen, maar geen 'geluid'. Om een MIDI bestand te laten klinken heb je een synthesizer nodig. De meeste geluidskaarten hebben tegenwoordig zo'n instrument aan boord. Het is dus mogelijk, om door een electronisch klavier aan de geluidskaart te koppelen, je computer in een muziekinstrument te veranderen. Mocht je ontdekken, dat Stevie Wonder het toch beter doet, dan laat je hem gewoon jouw favoriete songs inspelen in een MIDI bestand, en laat dat per email bijlage in je mailbox afleveren.
MIDI is dus de electronische bladmuziek voor synthesizers, en kan niet omgezet worden naar .wav, en daarom ook niet naar .mp3 formaat, net zo min, als je een .mid bestand van een .mp3 kan maken.