BlinfoTec |
Als je merkt, dat je het nummer op de aanrijdende bus niet meer kan lezen of dat je mensen steeds vaker pas op het laatste nippertje herkent, dan kon je wel eens te maken hebben met gezichtsverslechtering. Ook hoofdpijn en vermoeidheid zijn soms een waarschuwing dat je ogen achteruit gaan.
Als je eigen waarnemingsvermogen nog primain orde is, maar je merkt dat je kind het niet zo goed doet op school of dat een ouder minder belangstelling vertoont voor televisie of gedrukte informatie kan het zijn, dat je binnenkort met slechtziendheid of (aankomende) blindheid te maken krijgt.
In heel veel gevallen kan een bezoekje aan de oogarts dan uitkomst brengen. Een bril of contactlenzen, betere verlichting in de woonruimte en soms wat minder lang naar computer- en televisieschermen kijken zijn vaak voldoende, om de oogproblemen op te lossen.
Soms luidt de uitkomst van zo'n bezoek echter 'dat er niet zo veel aan te doen valt'. Met een handdruk en de boodschap 'Sorry, en sterkte dan maar!' sta je dan op straat. Helaas denken veel oogartsen er niet aan je te vertellen hoe het nu verder moet. Op deze website lees je hoe een computer kan helpen met het (leren) omgaan met een leeshandicap.
In Nederland wonen naar schatting 326.000 mensen met een visuele functiebeperking (VIP's). Genoeg om een aantal instanties bezig te houden met scholing, revalidatie en belangenbehartiging van mensen met een leeshandicap. Je vind hun adressen, telefoonnummers en websites in de HandyGids, alsmede de adressen van een groot aantal instanties en hulpmiddelenleveranciers.
De drie zogenaamde 'regionale centra', Bartimeus, Visio en Sensis zijn de eerste aanlooppunten voor wie hulp of begeleiding nodig heeft. Voor wie echter eerst zelf aan de slag wil kan het onderstaande wellicht interessant zijn.
Een computer kan namelijk worden uitgerust met specifieke software, die het leven van iemand met een (dreigende) visuele functiebeperking aanzienlijk kan vergemakkelijken.
Om met computers te kunnen werken moet een VIP het getoonde op een beeldscherm kunnen vergroten of kunnen 'horen'. Dat klinkt onmogelijker dan het is. Er bestaan programma's, die bijna alles wat op het scherm staat en van belang is kunnen voorlezen of vergroten. Zulke programma's noemen we Automatische door Sneltoetsen aangestuurde op het Beeldscherm verschijnende Text Voorlees en vergroot Programmatuur, ofwel screenreaders.
Deze programma's bestaan uit twee componenten, de 'synthesizer' , die text op het scherm omzet in gesproken text, en het programma dat uitmaakt welke onderdelen van die text op een bepaald moment uitgesproken of vergroot moeten worden. Ook maken deze programma's de muis overbodig, door sneltoetsen toe te voegen aan Windows en aan ondersteunde programma's.
Er zijn nogal wat van zulke programma's op de markt, goed en minder goed, van duur tot gratis. Het Windows operating systeem wordt inclusief een zeer simpele variant geleverd, de Windows Narrator.
Gebaseerd op eigen ervaring, en de mening van vele anderen, komen de volgende programma's voor gebruik door VIP's in aanmerking:
JAWS (Job Access With Speech) is de duurste, maar ook de meest uitgebreide van dit viertal. Als je het onderste uit de kan wilt hebben is dit je keus. JAWS wordt gemaakt door FreedomScientific
In Amerika staat Window-Eyes op een gedeelde eerste plaats met JAWS. De twee gebruikers groepen vliegen elkaar goedmoedig in de haren over welke van de twee de beste is. In Nederland is Window-Eyes niet zo bekend als JAWS en HAL. De maker van Window-Eyes is GWMicro.
HAL is de spraak afdeling van het programma Supernova, dat gemaakt wordt door: Dolphin Computer Access. Supernova is een combinatie van spraak: HAL, en beeld vergroting: Lunar.
VIRGO wordt gemaakt door een Duits bedrijf, en is vooral in Belgie bekend, waar de leverancier voor vertaling heeft gezorgd.
Voor al deze paketten verdient het aanbeveling, om een goede Nederlandse spraak synthesizer toe te voegen.
Via de websites van de programma makers is het mogelijk om demo's te downloaden. Ook kan je een demo CD aanvragen bij de leveranciers. In de HandyGids is het makkelijk zoeken naar belangenbehartigers en hulpmiddelenleveranciers.
Als je wel eens wilt horen hoe zo'n screenreader klinkt, kan je op demonstratie klikken.
Om deze programma's ten volle te kunnen benutten zou een computer moeten zijn uitgerust met:
| Hardware: | Ten minste: | Bij voorkeur: |
| Processor: | Pentium 2, 500 MHz | Pentium 4, 2 GHz |
| Memory: | 512 Mb RAM | 1024 Mb RAM |
| Operating System: | Windows XP Home | Windows 2000, XP Prof'nl |
| Sound Card: | On board sound chip | Creative SB Live Player 5.1 |
| Hard Disk: | 20 Gb | 80 - 125 Gb |
...en wat er verder zoal in een computer zit, zoals een floppy drive, een CD-ROM drive, een modem (minstens 56K) en een simpele video kaart. Luxe video kaarten met TV aansluiting en zo maken het alleen maar moeilijker voor een screen reader.
Viziris (voorheen de Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang) heeft een uitstekende brochure uitgegeven over toepassingen van de computer voor mensen met een visuele beperking. In deze brochure vind je ook de meest belangrijke contactadressen voor meer informatie over hoe te handelen, als je merkt, dat je ogen achteruit gaan, of bij plotselinge blindheid.
Viziris is een koepelorganisatie van mensen met een (dreigende) visuele functiebeperking. Zij is spreekbuis en belangenbehartiger van alle slechtzienden en blinden in Nederland. Viziris richt zich op het realiseren van concrete oplossingen voor slechtziende en blinde mensen in de samenleving. Je kan Viziris bereiken via de Ooglijn:
(030) 294 54 44
Voor dat je gaat bellen is het misschien nuttig om eens de honderd meest gestelde vragen over blindheid en slechtziendheid door te lezen op:
En voor wie computers nog veel geheimen verbergen is het zeer aan te bevelen om eens een bezoekje te brengen aan de website van het project 'Visueel Gehandicapten Massaal Digitaal (VGMD). Daar vind je beginnerscursussen voor het gebruik van de computer, speciaal afgestemd op mensen met een (beginnende) leeshandicap.
Een website met altijd het laatste nieuws op het gebied van een visuele functiebeperking, alsmede een groot aantal artikelen uit het land der blinden en slechtzienden is: