BlinfoTec

Informatie voor computergebruikers met een visuele handicap.


Inhoud| Zoeken| Nieuws| bijdragen| Contact


DAISY, DIGITAL TALKING BOOK

Klik op skip tekst om meteen naar de links te gaan, of druk op 'x'.

Klein formaat, grote opslagcapaciteit, doorzoekbaar, niet bijzonder kwetsbaar, plat en licht, en dus makkelijk per post te versturen. Ziedaar enige eigenschappen van de Compact Disk, de CD, de vervanger van het cassettebandje. Een medium, waarop de informatie niet aan slijtage onderhevig is, en dus garant staat voor duurzame, goede kwaliteit. De ideale verpakking voor een gesproken boek.

Ergens in 2004 hopen de Nederlandse bibliotheken voor gesproken boeken hun collectie te hebben omgezet van cassette naar CD. Op zo'n CD staat dan een zogenaamd DAISY Digital Talking Book, waarbij Daisy staat voor Digital Accessible Information System, ofwel Digitaal Toegankelijk Informatie Systeem. Talking Book betekent letterlijk Sprekend Boek. Men heeft in Nederland er begrijpelijk voor gekozen, om eerst de collectie studie en leerboeken om te zetten, gevolgd door ontspannende lectuur.

In 1996 richtten een aantal internationale bibliotheken voor gesproken boeken het DAISY Consortium op. Het motto van deze club is 'het toegankelijk maken van alle informatie voor Alle mensen met een leeshandicap in een betaalbare, goed navigeerbare vorm. Om dit te realiseren, werd een standaard geadopteerd, die vergelijkbaar is met de standaard zoals gebruikt door het Wereld Wijde Web Consortium met betrekking tot het publiceren van websites. Als alle producenten van gesproken boeken zich aan deze standaard conformeren, is de wereld wijde verspreiding en uitwisseling van gesproken boeken mogelijk. Net zoals bij websites het geval is, kan het toepassen van de standaard tot verschillende resultaten leiden.

DAISY componenten

Een DAISY boek kan uit de volgende componenten bestaan:

  1. Een navigatie module, het zogenaamde NCC (Navigation Control Center). Deze is in ieder DAISY boek aanwezig, en verzorgt de doorzoekbaarheid van het boek. Afhankelijk van de uitgave stelt deze module je in staat, het boek te doorzoeken op hoofdstukken, paragrafen, en blokken tekst. Het NCC bevat ook gegevens over auteursrecht, schrijver, uitgever, aantal pagina's, tijdsduur van de gesproken tekst, enzovoorts. Deze module is geschreven in Extended Hyper Text Markup Language (XHTML), een formaat, dat ook gebruikt wordt voor het maken van webpagina's.
  2. De geschreven tekst, in XML (Extended Markup Language) formaat. Documenten, in deze standaard geschreven, zijn goed doorzoekbaar met het NCC, en kunnen op het beeldscherm getoond worden. Een spraaksynthesizer zoals JAWS kan deze beeldschermtekst dan voorlezen.
  3. Gesproken tekst in MP3 of WAV formaat. Door zijn grote omvang zal het WAV formaat weinig of niet gebruikt worden. De MP3 bestanden zijn opnames van de menselijke stem, die het boek voorleest.
  4. De synchronisatie module, in SMIL (Synchronized Multimedia Integration Language ) formaat. Indien naast de geschreven tekst ook de gesproken tekst voorhanden is, zorgt deze module voor de synchronisatie van de tekst op het beeldscherm, en de stem uit de luidspreker. Terwijl de tekst wordt voorgelezen, schuift de tekst op het beeldscherm mee.
  5. Inhoudsopgaven en of registers, geschreven in XHTML. Het wordt mogelijk, om een woord in het register op te zoeken, en vervolgens met een druk op de knop naar de plaatsen in het boek te springen, waar dit woord voorkomt.

DAISY smaken

Hoewel er met bovengenoemde componenten veele smaken mogelijk zijn, geeft de volgende lijst een indruk van de eventuele verschijningsvormen van DAISY boeken.

  1. Tekst, vergelijkbaar met een normaal tekstdocument, maar met de voordelen van de DAISY navigatie mogelijkheden.
  2. Tekst, aangevuld met enkele geluidsfragmenten.
  3. Beeldschermtekst en gesproken versie. Het meest compleet.
  4. Gesproken versie met enkele tekstfragmenten.
  5. Alleen de gesproken tekst, vergelijkbaar met de cassettebandjes, maar met het DAISY navigatiesysteem.

De creatieve lezer heeft nu waarschijnlijk al wat ideeen ontwikkeld. Inderdaad, het is heel goed mogelijk, om naast gesproken tekst ook muziekfragmenten bij het DAISY boek te sluiten. Ook geluidseffecten, zoals strand en zee geluiden, een loeiende storm, de regen die op een dak klettert, het zou het gesproken boek verheffen tot bijna een hoorspel. Ik verwacht niet, dat onze bibliotheken onmiddelijk met zulke produkties op de proppen komen, maar voor de commercie liggen hier wel wat kansen. In eerste instantie zullen de nog bestaande moederbanden met gesproken boeken overgezet worden op CD. Nieuwe boeken zullen op een moderne, digitale manier worden opgenomen, en naarmate de opnamestudio's de smaak te pakken krijgen, mogen we hopen op rijkere produkties. Ik verheug me er al op.

DAISY SPELERS

Om DAISY boeken te lezen, zullen we gebruik gaan maken van DAISY spelers. Op dit moment is de keus nog niet groot, maar dat zal spoedig veranderen. In weze verschillen deze spelers nauwelijks van de bekende cassettespeler. Er zullen knoppen op zitten voor spelen, pauze, vooruit en terugspoelen. Daarnaast komen er wat knoppen bij voor navigatie. Je kan straks een boekenlegger plaatsen, een passage in de tekst markeren, notities maken bij bepaalde stukken tekst, en via inhoudsopgave en register het boek doorzoeken. Zowel voor studie als voor ontspanning zal de nieuwe verschijningsvorm van het gesproken boek eerst even wennen zijn, maar snel zal men zich afvragen, hoe we al die tijd zonder alle DAISY voordelen hebben aangemodderd.

De vraag wordt al gesteld, waarom je DAISY boeken niet met een speler zoals WinAmp zou kunnen afspelen. Het is juist, dat sommige taken op verschillende manieren kunnen worden uitgevoerd. Zo kan je een plafond witten met een tandenborstel, en wijn drinken uit een vuilnisbak. Niemand zal je tegenhouden, als je een kippenhok van je auto wilt maken. Maar om volledig gebruik te maken van alle voordelen, die het DAISY boek nu introduceert, verdient het aanbeveling, het juiste gereedschap hiervoor te gebruiken.

Spelers zijn op dit moment al in twee vormen verkrijgbaar, als software, die de computer geschikt maakt als DAISY speler, en als losse units. Hieronder staan links naar websites met meer informatie. Als je een keus hebt gemaakt, neem dan contact op met je zorgverzekeraar, en informeer naar de mogelijke vergoedingen. Ook bij Visio, NVBS en Viziris is nadere informatie voorhanden over DAISY. Zie de inhoudspagina voor de websites van deze organisaties.

LINKS

daisy.org,

Alles over DAISY.

Humanware

Victor reader voor DAISY boeken.

eclipsereader.com,

eClips Daisy Reader home page.

DAISYwijzer.

Test van beschikbare DAISY spelers (Federatie SBBelang)

Dossier lectuurvoorziening

De ontwikkelingen rondom lectuurvoorziening in het algemeen en DAISY in het bijzonder.


Inhoud| Zoeken| Downloads| bijdragen| Nieuws
Disclaimer, Copyright ©2002 - 2009 RMPRO All rights reserved.
Naar Vorige Pagina